
de Volkskrant
12 maart 2016 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: de dodo was best intelligent. 
Even een mythe uit de weg ruimen. Het is niet de schuld van hongerige, Nederlandse ontdekkingsreizigers dat de dodo in 1662 uitstierf, maar van diens verstekelingen: ratten en ander ongedierte die de eieren van de loopvogel opvraten. Een beetje eerherstel voor Holland dus. Nu is het tijd voor eerherstel van de dodo zelf, want hoewel er een imago van ongelooflijke domheid aan de vogel kleeft, blijkt uit nieuw onderzoek dat de dodo nog 'best intelligent' was. Althans: dat stellen berichten in onder meer dagblad Metro en  afgelopen week. 

Eerherstel is leuk en aardig, maar een IQ-test voor uitgestorven dieren bestaat niet. Dus klopt het? Wat opvalt, wanneer we de wetenschappelijke studie achter de claim bekijken, is dat de onderzoekers zelf niet beweren dat de dodo 'best intelligent' was. Dit is wat ze wel hebben gedaan: heel precies het formaat van de hersenpan van de ruim driehonderd jaar oude dodo-schedel gemeten. En ze concluderen dat de dodo gezien zijn lichaamsgrootte een vrij normaal formaat hersenen bezat. 

Daar wringt de schoen, want die maat kan misleidend zijn, vinden biologen al jaren. Een nuance die overigens ook op  en in Metro wordt genoemd. Ondanks de nodige twijfels is het wél zo dat dieren met relatief grote hersenen gemiddeld genomen slimmer zijn, zegt Johan Bolhuis, hoogleraar cognitie en neurobiologie aan de Universiteit Utrecht. Slimme grootbreinen zijn bijvoorbeeld papegaaien en kraaien. 

De dodo valt volgens de nieuwe studie qua hersenformaat precies in de categorie van duiven, zijn meest nauwverwante familie die nog wél leeft. Eens zien: duiven kunnen, na een beetje training tenminste, rekensommen maken, het verschil zien tussen een Picasso en een Monet-schilderij en borstkanker op röntgenfoto's herkennen. De kwalificatie 'best intelligent' is discutabel, maar inderdaad: misschien was de dodo zo dom nog niet. 
Alle afleveringen van deze rubriek 
 





